ÜST-nin XƏBƏRDARLIĞI: 5 yaş altı uşaq ölümlərinin azalma sürəti kritik həddə çatıb

Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) nəzdindəki qurumlararası qrupun (IGME) dərc etdiyi son hesabata görə, qlobal miqyasda uşaq sağlığı sahəsində əldə olunan tərəqqi 2015-ci ildən bəri 60% yavaşlamışdır. 2024-cü ilin statistikası göstərir ki, hələ də hər il 4.9 milyon uşaq 5 yaşına çatmadan həyatını itirir. Yenidoğulmuşlar ən böyük risk qrupundadır Hesabatın ən sarsıdıcı məqamı ölümlərin demək olar ki, yarısının (2.3 milyon) həyatın ilk ayında (neonatal dövrdə) baş verməsidir. Ölüm səbəblərinin strukturuna nəzər saldıqda aşağıdakı mənzərə yaranır: 36% – Vaxtından əvvəl doğuşun (preterm) fəsadları; 21% – Doğuş zamanı yaranan ağırlaşmalar (asfiksiya və s.); İnfeksion xəstəliklər: 5 yaşdan yuxarı uşaqlarda pnevmoniya, diareya və qızılca əsas ölüm faktorları olaraq qalır. Ağır qida çatışmazlığı (SAM) ilk dəfə sənədləşdirildi Bu ilki hesabatda ilk dəfə olaraq Ağır Kəskin Qida Çatışmazlığının (SAM) birbaşa təsiri qiymətləndirilib. Məlum olub ki, 1-59 ay arasındakı 100 mindən çox uşaq birbaşa aclıq və qida çatışmazlığı səbəbindən vəfat edib. Bu rəqəm qlobal ərzaq təhlükəsizliyinin uşaq ölümü ilə birbaşa əlaqəsini göstərən ciddi indikator sayılır. Qarşısı alına bilən ölümlər Ekspertlər vurğulayırlar ki, bu ölümlərin böyük əksəriyyəti aşağı xərclə həyata keçirilən, sübut olunmuş tibbi müdaxilələrlə (vaksinasiya, təmiz su, antibakterial müalicə və doğuş zamanı ixtisaslı tibbi yardım) qarşısı alına biləndir. Lakin resursların qeyri-bərabər paylanması və səhiyyə sistemlərindəki boşluqlar tərəqqini ləngidir. Qlobal Uşaq Ölümü Statistikası (2024) 📍 5 yaş altı ümumi ölüm sayı: 4.9 milyon uşaq 📍 Yenidoğulmuş (neonatal) ölümləri: 2.3 milyon uşaq 📍 SAM (Ağır Qida Qıtlığı) səbəbli ölümlər: 100,000+ (1-59 ay yaş arası) 📍 Azalma sürətinin yavaşlaması (2015-ci ildən bəri): 60%